De economie trekt aan en daarmee groeit ook het aantal bedrijven in ons land. Vooral de eenmansbedrijven zijn in opkomst: het zijn er inmiddels meer dan een miljoen. Elk jaar beginnen 65.000 mensen een bedrijf. Veel zzp’ers zijn vrije beroepsbeoefenaren, bijvoorbeeld in de zakelijke dienstverlening. Juist voor deze starters is het belangrijk om te weten welke aansprakelijkheidsrisico’s zij aangaan.

Bij alle aandacht voor arbeidsongeschiktheid en pensioen lijkt het risico van beroepsaansprakelijkheid wat ondergesneeuwd te raken. Terwijl een vergissing, ook in je beroep, menselijk is en kan leiden tot grote schade bij opdrachtgevers, klanten of andere partijen. Denk aan een architect die een berekeningsfout maakt of een verkeerd advies van een organisatieadviseur. Een kleine vergissing kan al grote financiële gevolgen hebben. Bovendien zet zo’n fout de reputatie en de zakelijke relaties van de ondernemer op het spel.

Een BAV is geen AVB

Veel ondernemers zullen denken: ik heb toch al een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)? Dat is inderdaad geen overbodige luxe: zaak- en letselschade die wordt veroorzaakt door de verzekerde, is gedekt. Maar zuivere vermogensschade is niet verzekerd op zo’n polis. Daar is de beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) voor bedoeld. Die dekt de wettelijke aansprakelijkheid (schade door een onrechtmatige daad), maar ook contractuele aansprakelijkheid. In principe is een ondernemer aansprakelijk voor het niet of niet goed nakomen van de gemaakte afspraak, tenzij er sprake is van overmacht.

Beroepsaansprakelijkheid is in de wet niet met duidelijke kaders vastgelegd. Zoals in veel rechtsgebieden wordt de aansprakelijkheid in sterke mate ingevuld door rechterlijke uitspraken. Elk beroep heeft te maken met zijn eigen specifieke risico’s en aansprakelijkheden.

Wat is een goede BAV?

De specifieke kenmerken van elk beroep maken het belangrijk dat een BAV goed aansluit op het vakgebied van de ondernemer. Voor verschillende beroepen zijn dan ook op maat gemaakte beroepsaansprakelijkheidspolissen beschikbaar. Zo is er een specifiek op ICT-bedrijven gerichte verzekering die onder meer onzorgvuldigheid dekt op het gebied van computervirussen en privacy. Risico’s waar een fysiotherapeut minder snel mee te maken zal krijgen.

Beroepsorganisaties stellen soms een BAV als eis; er zijn producten die goed aansluiten bij de eisen die zo’n organisatie aan de leden stelt. Een goede beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor een advocaat voldoet bijvoorbeeld aan de eisen van de Nederlandse Orde van Advocaten.

Een goede BAV dekt de kosten van het volledige traject wanneer de verzekerde (onterecht) aansprakelijk wordt gesteld; ook de verweerkosten worden dan vergoed. De verzekeraar moet op zo’n procedure ingespeeld zijn en toegang hebben tot specifieke expertise die voor het beroep van belang is. Een proactief meedenkende verzekeraar scheelt bij een schademelding al veel tijd en moeite. Daarnaast zijn aandachtspunten in de beroepsaansprakelijkheidsverzekering het wel of niet verplicht stellen van leveringsvoorwaarden, van schaduwmanagement of van eisen die aan de duur of inrichting van het ondernemerschap worden gesteld. De verzekering moet de ondernemer in staat stellen zijn beroep uit te oefenen en hem daarin ondersteunen. En uiteindelijk, als het zo ver komt, de randvoorwaarden bieden om de zakelijke relatie, ook na een beroepsfout, nog te redden.

Een BAV aanvragen kost soms veel tijd, omdat de verzekeraar veel gegevens opvraagt. Sommige verzekeraars hebben de mogelijkheid van een verkort aanvraagformulier gebruik te maken: dat scheelt tijd en het inzenden van aanvullende documenten.

In- en uitlooprisico

Het inlooprisico is veelal bekend bij ondernemers: claims die betrekking hebben op handelen of nalaten van de verzekerde vóór de ingangsdatum van de verzekering, zijn standaard niet gedekt. Tegen een extra premie kan deze aansprakelijkheid soms worden meeverzekerd. Maar het kan geen kwaad om ook het uitlooprisico te bespreken. De volledige strekking van het ‘claims made’-principe is bij veel ondernemers namelijk niet bekend: schadeclaims die betrekking hebben op een fout die tijdens de looptijd van de verzekering is gemaakt, maar worden ingediend ná de einddatum van de polis. Het is vaak mogelijk ook dit risico mee te verzekeren.

Natuurlijk kennen ook BAV’s uitsluitingen. Maar wie de premie afzet tegen de inhoud van de dekking, zal moeten concluderen dat de BAV voor met name adviserende beroepen een onmisbare verzekering is. Vanaf enkele honderden euro’s per jaar kan een ondernemer zich al verzekeren tegen tonnen aan schade. Bovendien straalt het hebben van een BAV professionaliteit uit tegenover de opdrachtgever. En wat misschien nog wel belangrijker is: een goed afgehandelde claim na een beroepsfout beschermt ook de relatie met opdrachtgevers.

Peter van Geijtenbeek
Algemeen directeur