“Ik gebruik leveringsvoorwaarden, dus ben nergens meer aansprakelijk voor”. Helemaal nergens meer voor? Die vlieger gaat niet op, maar met het juiste gebruik van voorwaarden kunnen wel een hoop problemen worden voorkomen.

Wanneer een bedrijf een overeenkomst met een klant sluit horen daar vaak leveringsvoorwaarden (algemene voorwaarden) bij. Deze voorwaarden maken deel uit van de overeenkomst. Hierin zijn bepalingen opgenomen over bijvoorbeeld de levering, garantietermijn, betalingstermijn, incassoregeling en niet te vergeten: aansprakelijkheid.

Een bedrijf is bij het aangaan van een overeenkomst niet verplicht leveringsvoorwaarden te hanteren, maar wanneer zij deze wel gebruiken, worden minder risico’s gelopen. Daarnaast is het fijn dat zowel opdrachtgever als -nemer weten waar zij aan toe zijn. Ook is vooraf bekend voor welk bedrag men maximaal aansprakelijk is. Maar, dan moet wel aan een aantal spelregels worden voldaan. Bij onjuist gebruik gaat de werking verloren!

Toepassing van leveringsvoorwaarden

Voordat bij een – onverhoopt - geschil de inhoud van de leveringsvoorwaarden wordt beoordeeld, moet eerst gekeken worden of de leveringsvoorwaarden überhaupt wel van toepassing zijn. Heel belangrijk is dan de vraag of de voorwaarden op het juiste moment aan de klant ter hand zijn gesteld. Dat wil zeggen: voordat de overeenkomst tot stand is gekomen. Terhandstelling is het uitgangspunt en de bewijslast hiervan ligt bij de opdrachtnemer. Uiteraard is terhandstelling niet de meest effectieve manier van werken. Een mooi alternatief is het standaard vermelden op de achterkant van het briefpapier. Op de voorkant wordt dan een verwijzing naar de achterzijde gemaakt. Verder is aan te raden de leveringsvoorwaarden standaard op de website te tonen.

In ieder geval moet een klant, voordat de overeenkomst gesloten wordt, duidelijk worden gewezen op de voorwaarden en deze hebben kunnen lezen. Alleen vermelding op de achterkant van de factuur is dus geen optie.

Beperking van aansprakelijkheid

Een van de belangrijkste punten in de leveringsvoorwaarden gaat over de beperking van de aansprakelijkheid van de opdrachtnemer. Regelmatig probeert men zijn aansprakelijkheid te beperken door het opnemen van bepalingen waarin staat dat:

  • men geen enkele aansprakelijkheid aanvaardt, of;
  • de aansprakelijkheid wordt beperkt tot het bedrag dat de (beroeps)aansprakelijkheidsverzekeraar uitkeert, of;
  • dat men zich niet meer aansprakelijk acht wanneer de schade niet binnen bepaalde korte termijn bij de opdrachtnemer is gemeld.

Dit soort bepalingen zijn onredelijk bezwarend en houden daarom nooit stand. Een volledige uitsluiting van aansprakelijkheid is eenvoudigweg in de normale gang van zaken dus nooit mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan opzet e.d.. Bij de beperking tot het verzekerde bedrag kan dit onduidelijk en onredelijk zijn voor de benadeelde. In een extreem geval kan een opdrachtnemer een premieachterstand hebben of zelfs doen ontstaan bij zijn aansprakelijkheidsverzekeraar waardoor er geen dekking is en de uitkering door verzekeraar wordt geweigerd.

Hoe kan de aansprakelijkheid dan wel worden beperkt? In het algemeen geldt dat de aansprakelijkheid in bedrag mag worden beperkt in verhouding tot het bedrag van de waarde van de overeenkomst waarop de leveringsvoorwaarden van toepassing zijn. Denk hierbij aan:

  • beperking van de aansprakelijkheid tot de door opdrachtgever geleden directe schade. Indirecte schade (bijvoorbeeld omzetverlies of gederfde winst) wordt niet vergoed;
  • Beperking van de aansprakelijkheid tot een aantal maal het honorarium van de betreffende opdracht;
  • Het opnemen van een beding waarin wordt gesteld dat de aansprakelijkheid vervalt als de opdrachtgever niet binnen een jaar – nadat opdrachtgever met de schade bekend is geworden – opdrachtnemer aansprakelijk heeft gesteld;
  • Het door de opdrachtnemer laten vrijwaren door de opdrachtgever tegen aanspraken van derden. Deze aanspraken hebben dan te maken met werkzaamheden die de opdrachtnemer voor de opdrachtgever uitvoert.

Extra zekerheid

Extra zekerheid kan verkregen worden door de tekst van de leveringsvoorwaarden te laten opstellen of controleren door een jurist (tip: soms kan de rechtsbijstandverzekeraar dit ook doen). Is er een brancheorganisatie? Informeer naar de standaard leveringsvoorwaarden. Deze zijn al juridisch gecontroleerd. Ook handig: deponeer de leveringsvoorwaarden. Dit kan bij de Kamer van Koophandel of de rechtbank. Zo zijn ze openbaar en kan ook aangetoond worden dat ze niet tussentijds zijn veranderd.

Kleine lettertjes? Ook in leveringsvoorwaarden komen die soms voor. Maar zijn de voorwaarden op de juiste manier verstrekt en opgesteld, dan schept dat een hoop duidelijkheid. En daar heeft iedereen baat bij: de opdrachtnemer, de opdrachtgever en ook de aansprakelijkheidsverzekeraar!

Audrey Papa
Productspecialist